Çikolata, lezzetli tadı ve içindeki mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin sayesinde birçok insanın vazgeçilmezi. Ancak, yüksek kalorisi ve şeker içeriği nedeniyle diyet yapanlar için bir ikilem yaratabiliyor.
Çikolata, antik çağlardan beri lüks bir yiyecek olarak tüketilen uzun bir geçmişe sahiptir. Çikolatanın kökenleri M.S. 400 yılına kadar uzanmaktadır. Çikolata, kakao çekirdeklerinden, fermantasyon, kurutma, kavurma, nib öğütme ve rafine etme, konşaj ve temperleme gibi çok adımlı bir süreçten geçerek elde edilir.
Çikolata Çeşitleri
1. Bitter çikolata: Kakao çekirdeği katı maddeleri (toplam ağırlığın %80’ine kadar) ve kakao yağı içerir. Yoğun ve kalıcı bir kakao aroması vardır ve ağızda eridikten sonra hoş bir buruk tat bırakır. Kalitesi, kakao oranına bağlıdır. Çikolata ile ilişkili sağlık faydalarının çoğu, bitter çikolata tüketimiyle ilişkilidir.
2. Gianduja çikolata: Fındık, kakao ve şekerden oluşan bir karışımdır; kahverengidir.
3. Sütlü çikolata: Kakao yağı, şeker, süt tozu, lesitin ve kakao (%20-25’ten az olmamak üzere) içerir. Parlak bir görünümü vardır, yoğun ve kalıcı bir aroması vardır ve hafif buruk bir kakao tadı ile tatlıdır.
4. Beyaz çikolata: Kakao yağı, süt ve şeker içerir, ancak kakao katısı içermez; tatlı ve hoş bir tada sahiptir.
Çikolata Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
Kakao Oranı: En az %70 kakao içeren bitter çikolataları tercih edin.
Eklenen Şeker: Şeker ilavesi olmayan veya az şekerli çikolataları tercih edin.
Yağ Türü: Bitkisel yağlar yerine kakao yağı içeren çikolataları tercih edin.
Çikolata ve Kakao Tüketiminde Işıklar ve Gölgeler
Son yıllarda dünya genelinde çikolata tüketimi oldukça artmıştır. Özellikle yüksek kakao içeriğine sahip bitter, sağlığımıza olan faydaları nedeniyle büyük ilgi görmektedir.
Sütlü çikolata ise yüksek şeker içeriği nedeniyle bazı olumsuz etkilerle ilişkilendirilebilir.
Bu nedenle, sağlık açısından en faydalı olan çtürü, yüksek oranda kakao, flavonoid ve teobromin içeren ve düşük şekerli bitter çikolatadır.
Bitter, kalp-damar sağlığını koruyabilir, kan basıncını düşürebilir ve insülin direncini azaltabilir. Ayrıca antioksidan etkileri sayesinde vücudu koruyabilir.
Çalışmaların çoğunun, çikolatanın değil, kakao çekirdeğinin (cocoa) sağlık üzerindeki faydalarını değerlendirdiğini vurgulamalıyız. Ayrıca, işleme sürecinde, sağlık üzerindeki faydalı etkilerinden sorumlu olan ana bileşenler olan polifenol bileşiklerinin bir kısmı kaybedilmektedir. Bu nedenle, çikolatanın insan sağlığı üzerindeki rolü, tamamen kakaonun rolüyle karşılaştırılamaz. Birçok laboratuvar ortamında ve deneysel çalışma bulunmasına rağmen, çikolata (özellikle bitter) tüketiminin olası faydalı etkilerini değerlendiren epidemiyolojik çalışmalar hala sınırlıdır. Bu tür çalışmalarda, diğer diyet bileşenleri, yaşam tarzı, çevresel maruziyetler,tüketiminin miktarı, bileşimi, gözlem süresi ve diğer risk faktörleri gibi birçok karıştırıcı faktörün varlığını göz önünde bulundurmak gerekir.
