Son yıllarda beslenme araştırmaları, tekil besinlerin yerine beslenme modellerinin etkisine odaklanmaktadır. Bu bağlamda Akdeniz Diyeti öne çıkar. Çünkü birçok kronik hastalığa karşı koruma sağlayan, sürdürülebilir bir beslenme modeli olarak kabul edilmektedir.
Akdeniz Diyeti; lif, kalsiyum, potasyum ve magnezyum gibi önemli besin öğelerinin alımını artırır. UNESCO tarafından da insanlığın somut olmayan kültürel mirası listesine dahil edilmiştir. Maalesef güncel yaşam ve gıda üretimindeki değişimler, birçok Akdeniz ülkesinde geleneksel diyetten uzaklaşmaya neden olmaktadır. Özellikle çocuklar ve gençler arasında batı tarzı beslenme ve endüstriyel gıdaların tüketimi artmaktadır.
Sağlıklı bir yaşam tarzı için beslenme alışkanlıklarını bu yönteme göre düzenlemek önemlidir. Çünk bol miktarda meyve, sebze, kepekli tahıllar, baklagiller ve zeytinyağı içerir. Ayrıca kırmızı et ve işlenmiş gıdalar sınırlı miktarda tüketilmektedir. Akdeniz Diyeti düzenli fiziksel aktiviteyi de teşvik eder. Bu sayede uzun ve sağlıklı bir yaşam için ideal bir beslenme modelidir.
Akdeniz diyeti, esas olarak antioksidanlar ve antiinflamatuar besinler açısından zengin gıdaların birleşiminde oluşur. Bu sayede dünya çapında en sağlıklı beslenme modellerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Akdeniz Tipi Beslenmenin Kronik Rahatsızlıkları Üzerine Etkisi
Beslenme ve yaşam tarzı, belirli yiyeceklerin tüketimi ve fiziksel aktivite yoluyla hastalıkların önlenmesine ve gecikmesine yardımcı olur ve sağlıklı yaşlanmayı destekler. Akdeniz Tarzı (Akdeniz Stili) yapılan birçok çalışmada yaşa bağlı hastalıklar için risk faktörlerine karşı koruyucu bir rol oynadığını göstermiştir. Akdeniz Stili, yüksek miktarda rafine edilmemiş tahıllar, meyve, sebze, baklagiller ve zeytinyağı tüketimi; orta düzeyde süt ürünleri ve alkol tüketimi ile düşük et tüketimi ile karakterize edilen en sağlıklı beslenme şekli olarak dünya çapında teşvik edilmektedir. Bu beslenme alışkanlıklarının, zeytinyağından gelen yüksek tekli doymamış yağ asitleri ve polifenoller, balıklarda bulunan çoklu doymamış yağ asitleri ve meyveler, baklagiller, sebzeler ve şaraplarda bulunan farklı antioksidanlar nedeniyle koruyucu özellikler sergilediği kanıtlanmıştır. Bu maddelerin hepsi kronik hastalıkların başlama riskini azaltmakla ve sağlıklı yaşlanmayı desteklemekle doğrudan ilişkilidir.
Hayatınızın her gününün sağlıklı olmasını dilerim…
Diyetisyen Zeynep Demirci
Kaynakça
Dominguez LJ, Di Bella G, Veronese N, Barbagallo M. Impact of Mediterranean Diet on Chronic Non-Communicable Diseases and Longevity. Nutrients. 2021 Jun 12;13(6):2028. doi: 10.3390/nu13062028. PMID: 34204683; PMCID: PMC8231595.
Mazza E, Ferro Y, Pujia R, Mare R, Maurotti S, Montalcini T, Pujia A. Mediterranean Diet In Healthy Aging. J Nutr Health Aging. 2021;25(9):1076-1083. doi: 10.1007/s12603-021-1675-6. PMID: 34725664; PMCID: PMC8442641.
Mentella MC, Scaldaferri F, Ricci C, Gasbarrini A, Miggiano GAD. Cancer and Mediterranean Diet: A Review. Nutrients. 2019 Sep 2;11(9):2059. doi: 10.3390/nu11092059. PMID: 31480794; PMCID: PMC6770822.