Sağlıklı beslenme ve diyet yapmak kavramları sıklıkla karıştırılsa da aslında aynı şeyler değildir.
- Sağlıklı beslenme: Genel sağlığı desteklemek amacıyla iyi beslenme alışkanlıkları kazanmayı teşvik eder.
- Diyet yapmak: Genellikle kilo vermek veya vücut yapısını değiştirmek için uygulanan, kısıtlayıcı bir yeme biçimidir. Diyet yaparken az kalori almak, küçük porsiyonlar yemek, şekerli ve doymuş yağlı gıdalardan kaçınmak temeldir. Yediklerinizi kısıtlanır.
Peki, sağlıklı beslenmeye nasıl daha olumlu yaklaşabiliriz?
Peki, sağlıklı beslenmeye nasıl daha olumlu yaklaşabiliriz?
Diyetin getirdiği suçluluk, utanç veya korku gibi duygulardan arınarak, yediklerinize olumlu bir bakış açısı katabilirsiniz. Yani “neyi yiyemem, neyi kısmalıyım ya da neden kaçınmalıyım” diye düşünmeyin. Bunun yerine, “neyi yiyebilirim, neyi artırmalıyım veya neyi eklemeye başlamalıyım” konularına öncelik verin. Böylece daha sağlıklı beslenmeye odaklanabilirsiniz.
1. Gerçek, Doğal Yiyeceklere Öncelik Verin.
Diyet yapmadan sağlıklı beslenmenin en kolay yollarından biri, doğal, katkısız yiyeceklere öncelik vermektir. Bu tür yiyecekler, az işlem görmüş ve tek bir ana maddeden oluşan (mesela bir elma tek maddedir, ama bisküvi birden çok) yiyeceklerdir.
Gerçek yiyecekler, vücudumuz için en değerli besinleri içerir: enerji, protein, lif, sağlıklı yağlar, vitaminler ve minerallerin doğal kaynağıdırlar. Beslenmenizin büyük bir kısmını (hepsi olmasa da) bu doğal yiyeceklerden oluşturarak, hem dengeli beslenmiş olursunuz hem de farkında olmadan çok işlem görmüş, “boş kalori” dediğimiz abur cuburlardan uzak durmuş olursunuz.
2. Dengeli Öğünler Hazırlayın.
Doğal yiyeceklerin yanı sıra, dengeli öğünler hazırlamak da diyet yapmadan sağlıklı beslenmenize yardımcı olur. Dengeli bir öğün, vücudun ihtiyacı olan üç ana besin grubunu (proteinler, karbonhidratlar ve sağlıklı yağlar) uygun oranlarda içerir. Sabah, öğle ve akşam yemeklerinizi bu şekilde dengeli hazırlayarak, vücudunuza genel sağlığı için yeterli kalori, ana besinler (protein, karbonhidrat, yağ) ve vitamin/mineralleri sağladığınızdan emin olabilirsiniz. Basitçe, dengeli bir öğün formülü şöyledir: “Protein + Karbonhidrat + Lif + Yağ”.
3. Açlığınıza Kulak Verin ve Doyduğunuzda Durun.
Açlığınıza saygı duymak ve doyduğunuzda yemeği bırakmak, sağlıklı beslenmenin en önemli parçalarından biridir. Açlık ve tokluk sinyallerimiz, vücudumuzun ne zaman enerjiye ve besine ihtiyacı olduğunu, ne zaman da yeterince aldığını bize hatırlatan doğal alarmlar gibidir. Diyet yapmadan ve kendimizi kısıtlamadan gerçekten sağlıklı beslenmek istiyorsak, vücudumuzun doğal açlık sinyallerini dinlemeyi ve yorumlamayı öğrenmeli, hatta belki de yeniden öğrenmeliyiz.
Minik not: Çok karıştırılan sinyaller;
Gerçek (Fiziksel) Açlık Sinyalleri:
- Mideniz guruldar.
- Açlık hissi yavaş yavaş ve kademeli olarak artar.
- Yorgun veya enerjiniz düşük hissedebilirsiniz.
- Halsiz, bitkin veya hafif baş dönmesi yaşayabilirsiniz.
- Yediğinizde gerçekten doyma mutluluğu yaşarsınız, sonrasında suçluluk hissetmezsiniz.
Duygusal Açlık Sinyalleri:
- Midenizi rahatsız edecek kadar dolu hissedersiniz (genellikle aşırı yedikten sonra).
- Ortada fiziksel bir açlık belirtisi yoktur, ama bir şeyler yeme isteği vardır.
- Tıka basa doymuş, rahatsız veya hatta hasta hissedersiniz.
- Aniden gelen, belirli bir yiyeceği (genellikle bir abur cubur veya tatlı) hemen yeme isteği çok güçlüdür.